จิตวิทยาชมคนให้ได้ใจ 100% วิธีพูดให้คนรู้สึกดีอย่างคนที่รู้หลักจิตวิทยา

การได้รับคำชมที่น่าประทับใจแค่ครั้งเดียว สามารถเปลี่ยนแปลงคนเราได้มากกว่าการได้รับคำแนะนำ 10 ครั้ง การชมรูปลักษณ์ภายนอกหรือผลงานของอีกฝ่าย ถือเป็นการชมที่ยอดเยี่ยม แต่การชมสิ่งเหล่านั้นเพียงแค่ผิวเผินจะสร้างความประทับใจได้เพียงชั่วคราวเท่านั้น แต่หนังสือเล่มนี้จะแนะนำวิธีชมที่สร้างความประทับใจและตึดตรึงอยู่ในความทรงจำของอีกฝ่ายครับ

ไอติมอ่าน ep นี้มาแนะนำเนื้อหาจากหนังสือ “วิธีพูดให้คนรู้สึกดีอย่างคนที่รู้หลักจิตวิทยา” เขียนโดยฮาระ คุนิโอะ ผู้พัฒนาหลักสูตรการฝึกอมรมด้านการชม เขาฝึกอบรมคนมาแล้วกว่า 500,000 คน สอนวิธีการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับคนอื่นด้วยวิธีการชม

ผู้เขียนบอกว่าการชมเก่งไม่ใช่พรสวรรค์ที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด แต่เป็นทักษะที่ฝึกกันได้ ผู้เขียนแบ่งการชมออกเป็น 3 แบบ หากเราเรียนรู้และนำไปฝึกใช้บ่อย ๆ ในที่สุดก็จะสร้างความสัมพันธ์ที่ดีกับทุกคนได้ และรู้ว่าคนแบบไหนต้องใช้คำชมแบบใด ในสถานการณ์แบบนี้ต้องใช้คำชมแบบไหน

คำชม 3 แบบที่ผู้เขียนพูดถึงได้แก่

1. คำชมที่สื่อถึงความรู้สึกขอบคุณ
2. คำชมที่สื่อถึงความรู้สึกยกย่อง
3. คำชมที่สื่อถึงความรู้สึกพึงพอใจ

มีนักจิตวิทยากล่าวไว้ว่า มนุษย์มีความปรารถนาที่จะได้รับคำชมทั้ง 3 แบบนี้ ซึ่งสามารถช่วยเพิ่มความมั่นใจในตัวเองให้คน ๆ นั้น และดึงศักยภาพสูงสุดของมนุษย์ออกมา คนเราปรารถนาที่จะได้คำชมว่า “ขอบคุณ” เพราะอยากได้รับการยอมรับว่าตัวเองสำคัญ ปรารถนาที่จะได้รับคำชมที่ยกย่องว่า “สุดยอด” เพราะอยากได้รับการยอมรับว่าเป็นคนมีความสามารถ และปรารถนาที่จะได้คำชมว่า “ชอบ” เพราะอยากเป็นที่ชื่นชอบหรือเป็นที่พึงพอใจของคนอื่น

เมื่อความปรารถนาทั้ง 3 ประการนี้ได้รับการเติมเต็มก็จะช่วยเพิ่มความมั่นใจในตัวเอง ส่งผลให้ลงมือทำสิ่งต่าง ๆ อย่างกระตือรือร้น และสามารถดึงศักยภาพสูงสุดของตัวเองออกมาได้ ผู้เขียนแนะนำให้เราสร้างวัฒนธรรมการผลัดกันชมกันเองในองค์กร เพื่อเพิ่มพลังบวกและพาองค์กรขับเคลื่อนไปข้างหน้าอย่างก้าวกระโดดครับ

---

จริง ๆ แล้วเนื้อหาที่เป็นสาระสำคัญของเล่มนี้มีไม่เยอะครับ เนื้อหาเกือบครึ่งเล่มเล่าถึงประโยชน์ของการชม เล่าถึงชีวิตที่เปลี่ยนแปลงไปของคนที่เคยเข้าร่วมการอบรมของผู้เขียน ค่อนข้างขายของเหมือนกำลังอ่านโฆษณาชวนเชื่อของบริษัทจัดฝึกอบรมเลยครับ แต่ส่วนนั้นผมจะไม่เอามาพูดถึง ผมจะพูดถึงสาระสำคัญของหนังสือเล่มนี้ให้เพื่อน ๆ ได้ทราบ นั่นคือ “เทคนิคการชม 3 ขั้นตอน” ครับ ซึ่งประกอบไปด้วย

• ขั้นตอนที่ 1 – สร้างพื้นฐานความสัมพันธ์
• ขั้นตอนที่ 2 – ค้นหาประเด็นที่จะชม
• ขั้นตอนที่ 3 – ชมแบบได้ใจ 100 คะแนน

เรามาลงรายละเอียดแต่ละขั้นตอนกันครับ โดยเริ่มที่ขั้นตอนที่ 1 สร้างพื้นฐานความสัมพันธ์ ผู้เขียนบอกว่าก่อนที่จะชมใครสักคนหนึ่ง เราต้องเริ่มจากการแสดงท่าทีว่า “อยากรู้จักและอยากเข้าใจเรื่องของคุณ” เมื่ออีกฝ่ายรู้สึกว่า “คน ๆ นี้ตั้งใจฟังเรื่องที่ฉันพูด” แบบนี้เราจะสามารถสร้างความสัมพันธ์ที่ดีได้ และทำให้คำชมที่พูดออกไปมีประสิทธิภาพครับ

สิ่งสำคัญของขั้นตอนนี้คือการตั้งใจฟังและพยายามทำความเข้าใจความรู้สึกของอีกฝ่าย พร้อมกับคิดด้วยมุมมองของอีกฝ่ายไปด้วย ระหว่างที่ฟังให้สบตากับอีกฝ่าย พร้อมทั้งพยักหน้าและพูดตอบรับให้สอดคล้องกับเรื่องที่อีกฝ่ายพูดอยู่ เช่น “นั่นสินะครับ” หรือ “จริงด้วยครับ”

จากนั้นให้แสดงความรู้สึกร่วมไปกับอีกฝ่ายด้วยการพูดทำนองว่า “ผมก็เคยเป็นแบบนั้นเหมือนกันครับ” หรือ “ผมเข้าใจความรู้สึกของคุณนะ” เมื่อเราฟังด้วยความรู้สึกว่ายอมรับทุกสิ่งทุกอย่างในตัวอีกฝ่าย เขาจะเกิดความรู้สึกเป็นมิตรกับเรา และเมื่อถึงเวลาที่เราเอ่ยชมเขา เขาจะดีใจกับคำชมของเราโดยอัตโนมัติ

---

ขั้นตอนที่ 2 ของเทคนิคนี้คือการค้นหาประเด็นที่จะชม โดยผู้เขียนแนะนำคำถามที่จะช่วยดึงความในใจของอีกฝ่ายออกมา ซึ่งมีอยู่ด้วยกัน 3 คำถามคือ

• สิ่งที่ชอบคืออะไร
• สิ่งที่ทำมาอย่างต่อเนื่องคืออะไร
• สิ่งที่ให้ความสำคัญคืออะไร

ตัวอย่างการสนทนาเช่น

“คุณ B ชอบทำกิจกรรมอะไรครับ?”

“ผมชอบการปืนเขาครับ”

“อย่างนั้นเหรอครับ แล้วชอบไปปืนเขาที่ไหนครับ?”

“ถึงจะบอกว่าชอบปืนเขา แต่ส่วนมากผมจะปืนเขาที่ใช้เวลาปีนแค่ครึ่งวันครับ มันช่วยให้ผมได้ออกกำลังกาย แถมยังรู้สึกภูมิใจด้วย แต่ที่จริงแล้วจุดประสงค์หลักของผมคือการดื่มเบียร์หลังจากลงเขามากกว่าครับ”

การถามถึงสิ่งที่ชอบ ทำให้เรารู้ว่าคุณ B ชอบปีนเขาและชอบดื่มเบียร์หลังเสร็จจากการได้ออกกำลัง ต่อไปมาดูตัวอย่างของการสนทนาโดยใช้คำถามที่ 2 กันครับ

“สิ่งที่คุณ B ทำมาโดยตลอดคืออะไรครับ?”

“ผมเรียนภาษาอังกฤษทุกวัน แต่ยังไม่ค่อยเก่งหรอกครับ”

“อย่างนั้นเหรอครับ ทั้งที่ทำงานจนดึกดื่นแท้ ๆ สุดยอดมากเลยครับ ว่าแต่ทำไมถึงเรียนภาษาอังกฤษล่ะครับ?”

“พอดีว่าผมอยากเรียน MBA ภาคพิเศษครับ และมันต้องเขียนวิทยานิพนธ์เป็นภาษาอังกฤษ ผมเลยจำเป็นต้องเรียนภาษาอังกฤษเอาไว้ครับ”

การถามถึงสิ่งที่ทำอย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด ทำให้เรารู้ว่าคุณ B กำลังเรียนภาษาอังกฤษและอยากเรียน MBA ภาคพิเศษ ต่อไปมาดูตัวอย่างของการสนทนาโดยใช้คำถามที่สุดท้ายกันครับ

“คุณ B ให้ความสำคัญกับอะไรบ้างครับ?”

“มีหลายอย่างเลยครับ ขอคิดก่อนนะ อ้อ! ผมให้ความสำคัญกับการเขียนบล็อก เพื่อจัดระเบียบความคิดของตัวเอง เพราะในแต่ละวันงานผมยุ่งมาก จนสับสนไปหมด”

“เข้าใจแล้ว คุณคงงานยุ่งทุกวัน แล้วคุณเขียนเรื่องแบบไหนลงในบล็อกครับ?”

“ในแต่ละครั้งจะแตกต่างกันไปครับ ผมชอบเขียนความรู้สึกของตัวเองเก็บไว้ เพราะอยากนึกทบทวนแต่ละเหตุการณ์ได้อย่างชัดเจนน่ะ”

“อย่างนี้นี่เอง! พองานยุ่งมากก็จะจำอะไรไม่ค่อยได้สินะ ผมชักอยากลองเขียนบล็อกดูบ้างแล้ว”

“มันง่ายมากเลย ผมสอนให้ได้นะครับ”

การถามถึงสิ่งที่ให้ความสำคัญ ทำให้เรารู้ว่าคุณ B เป็นคนที่ให้ความสำคัญกับความทรงจำ และเขายินดีสอนวิธีการเขียนบล็อก ทั้ง 3 คำถามนี้ ช่วยให้เรารู้ว่าค่านิยมที่อีกฝ่ายให้ความสำคัญว่าคืออะไร เมื่อรู้แล้วก็ให้พูดคุยกับอีกฝ่ายด้วยเรื่องที่น่าจะต่อยอดการสนทนาไปได้แบบเจาะลึก

แต่หากเมื่อถามแล้วเพื่อน ๆ รู้สึกไม่เห็นด้วยกับวิธีคิดของอีกฝ่าย ให้ยับยั้งความรู้สึกนั้นไว้ แล้วลองยอมรับความคิดของอีกฝ่ายดู พร้อมปรับเปลี่ยนทิศทางของหัวข้อการสนทนา หรือถ้ายอมรับไม่ได้จริง ๆ ให้คิดว่าต่างคนก็ต่างความคิด พวกเราต่างเติบโตมากันคนละสภาพแวดล้อม หากอีกฝ่ายจะคิดไม่เหมือนกับเราก็ไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร

---

เราผ่านขั้นตอนที่ 1 ในการสร้างความสัมพันธ์กับคนที่จะชมแล้ว และผ่านขั้นตอนที่ 2 ในการค้นหาประเด็นที่จะชมด้วย 3 คำถามที่ผู้เขียนแนะนำให้เอาไปใช้ ตอนนี้เรารู้จักอีกฝ่ายเป็นอย่างดีแล้ว ก็ถึงเวลาของขั้นตอนที่ 3 ซึ่งคือการชมแบบให้ได้ใจ 100% แล้วครับ

ถ้าเพื่อน ๆ อยากชมคนให้ได้ใจเขาแบบ 100% ก็ต้องกล่าวชมด้วยความรู้สึกยอมรับตัวตนทั้งหมดของอีกฝ่าย ต้องนึกทบทวนชีวิตของอีกฝ่ายทั้งในอดีต ปัจจุบัน และอนาคต กล่าวชมความยากลำบากที่เขาได้ผ่านพ้นมา กล่าวชมสิ่งที่เขาทำอยู่ และชื่นชมความสำเร็จที่รอเขาอยู่ในอนาคต  ผู้เขียนได้ยกตัวอย่างการชมแบบได้ใจ 100% เอาไว้ว่า

คุณสร้างโมเดลธุรกิจได้ดีเลยนะครับ ผมคิดว่าในการสร้างคอนเนคชั่นและการออกแบบบริการโดยเริ่มต้นจากศูนย์ จนกระทั่งมีชื่อเสียงในวงการนี้ คุณต้องใช้ความพยายามกับความเอาใจใส่อย่างมาก และต้องมีเซนส์ทางธุรกิจดีด้วย แถมพนักงานของบริษัทคุณก็มีแต่บุคลากรที่ดี เรียกได้ว่าประธานเป็นยังไงก็ดูได้จากพนักงานนี่แหละ จากนี้ไปผมจะตั้งตาคอยผลงานของบริษัทคุณนะครับ

---

นอกจากนี้ผู้เขียนยังแนะนำท่าทางที่ช่วยสร้างความประทับใจ สำหรับเสริมวิธีชมคนให้ได้ใจแบบ 100% ให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น ท่าทางที่ช่วยสร้างความประทับใจมีดังนี้ครับ

• ยิ้ม
• สบตา
• ทวนคำพูด
• จดบันทึก

สำหรับการยิ้ม ผู้เขียนแนะนำให้ยิ้มกว้างในขณะที่ฟังอีกฝ่ายพูด แต่หากอีกฝ่ายเป็นผู้บริหารหรือหัวหน้า หลายคนอาจรู้สึกประหม่าและไม่กล้ายิ้มกว้าง ในกรณีนี้เพียงแค่ยิ้มน้อย ๆ ก็เพียงพอแล้วครับ ส่วนคนที่ยิ้มไม่เก่ง เวลาที่ล้างหน้าหรือแปรงฟัน ให้ลองฝึกยิ้มหน้ากระจกจนเป็นนิสัยดูครับ

สำหรับการสบตา ผู้เขียนบอกว่ามันมีพลังในการถ่ายทอดความตั้งใจและความไว้วางใจให้อีกฝ่ายรับรู้ เป็นการสื่อสารว่า “ฉันกำลังฟังและพยายามเข้าใจคุณอยู่” แต่หากจ้องนานเกินไปก็อาจทำให้อีกฝ่ายรู้สึกอึดอัดหรือกดดันได้ ทางที่ดีควรละสายตาไปมองอย่างอื่น เพื่อรักษาระยะห่างที่ทำให้ตัวเราและอีกฝ่ายสบายใจครับ

สำหรับการทวนคำพูดนี่ช่วยได้มากเลยในสถานการณ์ที่กำลังคุยกันอยู่แล้วคิดคำถามต่อไปไม่ทัน ในสถานการณ์แบบนี้ผู้เขียนแนะนำให้ทวนคำพูดของอีกฝ่ายครับ เมื่อทำแบบนี้อีกฝ่ายจะรู้สึกสบายใจ และรู้สึกว่าเราเข้าใจในสิ่งที่เขาพูด นอกจากนี้เขายังจะช่วยต่อบทสนทนาให้เราอีกด้วย

สำหรับการจดบันทึกขณะที่ฟังไปด้วย ช่วยให้เราสามารถเห็นข้อมูลด้วยตาได้ ช่วยจัดระเบียบความคิด และค้นพบทางแก้ปัญหา นอกจากนี้การจดบันทึกขณะที่อีกฝ่ายกำลังพูด อีกฝ่ายจะรู้สึกสบายใจว่า “คน ๆ นี้กำลังฟังฉันอยู่”

ถ้าเพื่อน ๆ จดบันทึกขณะฟังไปด้วย พร้อมทั้งสบตาด้วยรอยยิ้มและทวนคำพูดของอีกฝ่ายเป็นระยะ ก็จะสามารถสร้างความประทับใจให้อีกฝ่ายและได้ใจเขาแบบ 100% ครับ

ผู้เขียนได้ทิ้งท้ายเอาไว้ว่า “คนเราเกิดมาเพื่อได้รับคำชม และดำรงอยู่เพื่อชมซึ่งกันและกัน” คำชมอย่าง “ทำได้ดีมากเลย” “เป็นกำลังใจให้เสมอนะ” หรือ “ขอบคุณนะ” คำพูดเหล่านี้ทำให้คนเรามีชีวิตชีวา เป็นบ่อเกิดของความกระตือรือร้น ช่วยให้เรามีความสัมพันธ์ที่ดี มีคนที่อยากหัวเราะไปด้วยกัน อยากชมซึ่งกันและกัน สิ่งเหล่านี้นำมาซึ่งความสุขที่เงินหาซื้อไม่ได้ครับ

---

เนื้อหาที่เป็นสาระสำคัญในหนังสือเล่มนี้มีประมาณที่ผมสรุปมาเล่าให้เพื่อน ๆ ฟังนี่แหละครับ อีกกว่าครึ่งเล่มเป็นตัวอย่างของความสัมพันธ์ที่ดีขึ้นเพราะการชม และเทคนิคอื่นอีกเล็ก ๆ น้อย ๆ เช่น การชมตัวเอง หรือการชมควบคู่กับการตำหนิ เพื่อน ๆ คนไหนสนใจสามารถหามาอ่านเพิ่มเติมได้ครับกับหนังสือ วิธีพูดให้คนรู้สึกดีอย่างคนที่รู้หลักจิตวิทยา เขียนโดยฮาระ คุนิโอะ ตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์วีเลิร์น ราคา 230 บาท