ขายของด้วยคาแรคเตอร์ ซอฟต์พาวเวอร์ทรงพลังของญี่ปุ่น

หากเดินทางมาถึงประเทศญี่ปุ่น สิ่งแรก ๆ ที่จะได้เห็นคงเป็นบรรดาคาแรกเตอร์หรือตัวการ์ตูนต่าง ๆ ตลอดเวลาที่อยู่ที่ญี่ปุ่น เราจะเห็นคาแรกเตอร์เหล่านี้โผล่อยู่ทุกซอกทุกมุม ไม่ว่าจะในสถานีรถไฟ ศูนย์การค้าและห้างร้านต่าง ๆ ตามทางเดิน บนสินค้าข้าวของเครื่องใช้ หรือบนอาหารและเครื่องดื่ม เรียกได้ว่าญี่ปุ่นเป็นประเทศแห่งคาแรกเตอร์เลยก็ว่าได้

ที่ญี่ปุ่นใช้คาแรกเตอร์มาช่วยผลักดันเศรษฐกิจ ทั้งในรูปแบบของการปรากฎตัวอยู่บนสินค้าต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นของใช้ เสื้อผ้า อาหารหรือเครื่องดื่ม เพื่อดึงดูดให้ลูกค้าอุดหนุนสินค้าชิ้นนั้น นอกจากนี้ยังถูกใช้ในฐานะพรีเซนเตอร์เพื่อสื่อสารกับลูกค้า ใช้เป็นสัญลักษณ์ขององค์กร หรือใช้เป็นตัวแทนโปรโมทการท่องเที่ยวให้แก่จังหวัดต่าง ๆ ตัวอย่างเช่น คุมะมง หมีขี้เล่นสีดำที่เป็นทูตการท่องเที่ยวประจำเมืองคุมะโมะโตะ

เห็นคาแรกเตอร์น่ารัก ๆ แบบนี้ อย่าคิดว่าเป็นแค่ตัวการ์ตูนสำหรับเด็กเท่านั้นนะครับ อิทธิพลของคาแรกเตอร์เหล่านี้ไม่เด็กเลย เพราะสามารถสร้างมูลค่ามหาศาลให้เศรษฐกิจของญี่ปุ่น ในปี 2021 ธุรกิจคาแรคเตอร์ในญี่ปุ่นมีมูลค่าตลาดสูงถึง 2.6 ล้านล้านเยน หรือประมาณ 7.4 แสนล้านบาท โดยรายได้เหล่านี้มาจากการขายลิขสิทธิ์ให้นำคาแรคเตอร์ไปใช้กับสินค้าต่าง ๆ หรือเรียกว่า Merchandising Rights

คาแรกเตอร์ถูกนำไปต่อยอดเป็นสินค้าประเภทของเล่นคิดเป็น 48%, สินค้าของใช้ทั่วไปคิดเป็น 24%, สินค้าพวกอาหารคิดเป็น 11% และบรรดาเสื้อผ้าต่าง ๆ คิดเป็น 6%

นอกจากคาแรกเตอร์จะสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้กับญี่ปุ่นอย่างมหาศาลแล้ว ทางการญี่ปุ่นยังยกย่องคาแรกเตอร์ให้เป็นหน้าเป็นตาของประเทศชาติ อย่างเช่น ในปี 2008 กระทรวงการต่างประเทศของญี่ปุ่นได้ประกาศแต่งตั้ง โดราเอมอน เป็นทูตสันถวไมตรีด้านอนิเมะ เพื่อการประชาสัมพันธ์วัฒนธรรมของประเทศญี่ปุ่นแก่ประเทศอื่น ๆ

ในปี 2020 ซึ่งญี่ปุ่นเป็นเจ้าภาพโอลิมปิก ทางการญี่ปุ่นได้แต่งตั้งให้คาแรกเตอร์หลายตัวเป็นทูตการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก เช่น อะตอม จากเรื่องเจ้าหนูปรมาณู, เซเลอร์มูน, ชินจัง, ลูฟี่ จากเรื่องวันพีซ, นารูโตะ จากเรื่องนินจาคาถาโอ้โฮเฮะ, จิบาเนียน จากเรื่องโยไควอช, โกคู จากเรื่องดราก้อนบอล และสองสาวพรีเคียว จาก Maho Girls PreCure!

ใครที่เติบโตมากับอนิเมะและหลงไหลในคาแรกเตอร์ญี่ปุ่น การได้มาญี่ปุ่นนับว่าเป็นการมาสวรรค์เลยทีเดียว ทั่วทั้งเมืองเต็มไปด้วยสินค้าจากคาแรกเตอร์มากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ย่านอะกิฮาบะระ ซึ่งเป็นแหล่งรวมสินค้าเกี่ยวกับอนิเมะ ทั้งโมเดลตัวละคร ของเล่นของสะสมทั้งใหม่และเก่าที่หายาก นอกจากนี้ยังมีร้านขายเครื่องเล่นเกมและแผ่นเกมทั้งมือหนึ่งและมือสอง ใครที่ชื่นชอบอนิเมะแบบจริงจัง สามารถเดินเล่นในย่านอะกิฮาบะระได้ทั้งวัน

หากพูดถึงหุ่นเหล็ก สิ่งแรกที่คนจะนึกถึงคงเป็นกันดั้ม ที่ญี่ปุ่นเล่นใหญ่โดยการสร้างหุ่นกันดั้มจำลองขนาดเท่าของจริงไว้ที่ห้าง DiverCity Tokyo Plaza ซึ่งอยู่ที่ย่านโอไดบะ และชั้นบนของห้างนี้ยังมี The Gundam Base Tokyo ร้านที่ขายโมเดลพลาสติกกันดั้ม และเป็นกึ่ง ๆ พิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงโมเดลกันดั้มตั้งแต่ยุคแรกเริ่มจนถึงปัจจุบัน

หากพูดถึงอนิเมะที่โด่งดังซึ่งสร้างชื่อเสียงไปทั่วโลก คงต้องยกให้กับ วันพีซ ผลงานจากมังงะของ เออิจิโระ โอดะ ที่เริ่มเขียนเรื่องนี้ในปี 1997 ลงนิตยสารโชเน็นจัมพ์ หลังจากนั้นถูกดัดแปลงเป็นอนิเมะในปี 1999 ฉายที่ช่องฟูจิทีวี จนถึงตอนนี้การ์ตูนเรื่องนี้ก็ยังไม่ถึงตอนจบ

วันพีซเป็นการ์ตูนที่ยิ่งใหญ่มาก ในปี 2015 Guinness World Record ได้บันทึกว่าวันพีซเป็นหนังสือการ์ตูนที่มียอดขายสูงที่สุดในโลก โดยทำยอดขายไปแล้วกว่า 500 ล้านเล่ม และโอดะซึ่งเป็นผู้เขียนได้เงินจากวันพีซปีละ 900 ล้านบาท จากค่าลิขสิทธิ์ที่ถูกนำไปทำสินค้าต่าง ๆ และส่วนแบ่ง 10% จากยอดขายของหนังสือการ์ตูน แถมในปี 2023 ที่ Netflix ได้ปล่อย One Piece Live Action ซีรีส์เรื่องนี้ก็ทำยอดสมัคร subscription เพิ่มขึ้นกว่า 9 ล้านคน และกำลังอยู่ในขั้นตอนการสร้างซีซันสอง

นอกจากโอดะจะโดดเด่นในการเป็นนักเขียนการ์ตูน เขายังเป็นคนใจบุญอีกด้วย ในปี 2016 ที่ประเทศญี่ปุ่นเกิดเหตุแผ่นดินไหวครั้งใหญ่ โอดะได้บริจาคเงินเพื่อช่วยเหลือผู้ที่เดือดร้อนเป็นจำนวน 250 ล้านบาท

พลังของคาแรกเตอร์นั้นยิ่งใหญ่ และแผ่ขยายอิทธิพลไปทั่วโลกขึ้นเรื่อย ๆ คาแรกเตอร์สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจให้ญี่ปุ่น และดึงดูดให้คนทั่วโลกหันมาสนใจวัฒนธรรมญี่ปุ่น โมเดลการใช้คาแรกเตอร์ของญี่ปุ่นน่าเรียนรู้และนำมาปรับใช้กับคาแรกเตอร์ไทยบ้าง ไม่แน่ว่าในอนาคตเราอาจเห็นปังปอนด์, ปาป้าทูทู่, บลัดดี้บันนี่, ชูชีพ หรือคาแรกเตอร์ที่ไอติมและเพื่อน ๆ ออกแบบไปโลดแล่นอยู่ทั่วโลกก็เป็นได้ครับ