เรามักเชื่อกันว่า “ถ้าไม่ได้คุยต่อหน้าก็ไม่มีทางเข้าใจกัน” “การเจอหน้ากันนี่แหละคือการแสดงความจริงใจ” หรือ “ต้องไปเจอหน้าอีกฝ่ายถึงจะดูน่าเชื่อถือ” แต่ที่จริงแล้ว แม้ไม่ต้องออกไปเจอหน้ากันก็สามารถทำงานออกมาสำเร็จได้ ซึ่งหลายคนก็ได้พิสูจน์ด้วยตัวเองแล้ว ตอนที่โควิด-19 ระบาดรุนแรง หลายบริษัทปรับการทำงานเป็นแบบ Work for Home ซึ่งการทำงานจากระยะไกล โดยไม่เห็นหน้ากันแบบนี้ก็ยังทำงานกันได้เป็นปกติ
แต่การทำงานโดยไม่เจอหน้ากันต้องอาศัยเทคนิคนิดหน่อยครับ เพื่อให้การทำงานเป็นไปอย่างราบรื่น ep นี้ไอติมมาแนะนำหนังสือ จิตวิทยาบงการคนจากฉากหลัง เขียนโดยไนโต โยะชิฮิโตะ นักจิตวิทยาที่จบปริญญาเอกด้านสังคมศาสตร์ ที่สอนให้คนนำความรู้ด้านจิตวิทยามาประยุกต์ใช้กับธุรกิจ
ชื่อหนังสืออาจจะฟังดูเบียว แต่เนื้อหาในหนังสือผมว่าเอาไปปรับใช้ได้จริงครับ เทคนิคในหนังสืออาจไม่ถึงขั้นสามารถบงการคนได้ แต่เอาไปใช้แล้วสามารถทำให้อีกฝ่ายประทับใจ ชื่นชอบเรา และให้ความร่วมมือในเรื่องที่เราต้องการได้แน่นอน แม้จะสื่อสารกันผ่านตัวหนังสือ หรือคุยกันทางโทรศัพท์แบบไม่เห็นหน้าครับ
สื่อสารยังไงให้คนชอบ แม้ไม่ได้เจอหน้ากัน
หลายคนอาจคิดว่าการไปเจอหน้าย่อมดีกว่าแน่นอน แต่ผู้เขียนอยากให้เราลองพิจารณาดูครับ ว่าถ้าเราเป็นคนงก ๆ เงิ่น ๆ ทำอะไรก็ลนไปหมด กว่าจะหยิบนามบัตรของตัวเองส่งให้อีกฝ่ายได้ก็งุ่มง่ามน่าดู แบบนี้อีกฝ่ายคงไม่ประทับใจตัวเราเท่าไหร่
กลับกันถ้าเราไม่ต้องไปเจอหน้ากันก็จะเป็นการซ่อนภาพลักษณ์ที่ไม่น่าประทับใจ และทำให้การติดต่อสื่อสารราบรื่นได้มากกว่า การติดต่อสื่อสารกันผ่านอีเมล ทำให้เรากล้าเปิดเผยเรื่องราวส่วนตัวได้มากกว่า บางคนอาจรู้สึกประหม่าเมื่อต้องเจอหน้าคน จนไม่กล้าพูดเรื่องส่วนตัว ซึ่งถ้าเป็นแบบนี้ก็จะไม่สามารถสร้างความสนิทสนมกับอีกฝ่ายได้สักที

เทคนิคลดระยะห่างระหว่างกันด้วยการเติม ป.ล.
ผู้เขียนบอกว่าการเขียนอีเมลเพื่อคุยเรื่องธุรกิจเพียงอย่างเดียว อาจดูเย็นชาไปสักหน่อย แถมยังสื่อเป็นนัย ๆ ว่าเรากับอีกฝ่ายเกี่ยวข้องกันแค่เรื่องงานเท่านั้น ผู้เขียนแนะนำให้เติม ป.ล. ไว้ท้ายอีเมลครับ เช่น
ป.ล. ช่วงนี้ฝนตกบ่อย อากาศไม่ค่อยสดใสเลยนะครับ
ป.ล. ตอนนี้น้องหมาที่บ้านคลอดลูกครับ ยังไม่รู้ว่าจะตั้งชื่ออะไรดี
ถ้าอยากสร้างความสนิทสนมคุ้นเคยกับอีกฝ่าย เราต้องลดระยะห่างด้วยการพูดเรื่องส่วนตัวบ้าง การที่เราเติม ป.ล. ไว้ท้ายอีเมลก็มีแนวโน้มที่อีกฝ่ายจะตอบกลับโดยเติม ป.ล. มาด้วยเช่นกันครับ
ป.ล. ผมก็รอให้หมดหน้าฝนเร็ว ๆ เหมือนกันครับ
ป.ล. น้องหมาที่บ้านคลอดลูกกี่ตัวครับ
อย่าชี้นำตัวเองผิด ๆ
ผู้เขียนบอกว่าการที่เราคิดว่า “หากไม่ไปเจอหน้าอีกฝ่ายจะทำให้การทำงานติดขัด” ความคิดแบบนี้จะเป็นการชี้นำตัวเองไปในทางนั้น และการทำงานของเราก็จะติดขัดจริง ๆ ครับ
เคลย์ตัน คริตเชอร์ นักจิตวิทยาชาวอเมริกันบอกว่า ความเชื่อฝังหัวของเราจะก่อให้เกิดการชี้นำตัวเอง ถ้าคิดว่าเราทำไม่ได้ เราก็จะทำไม่ได้จริง ๆ แต่ถ้าคิดว่าทำได้ เราก็จะทำได้เช่นกัน
ตัวอย่างเช่น พนักงานที่กำลังโทรไปหาลูกค้า แล้วในหัวคิดว่า “โทรคุยแบบนี้ ลูกค้าไม่ยอมซื้อแน่ ๆ” แล้วน้ำเสียงของพนักงานคนนั้นจะฟังดูเฉื่อยชา จนขายของไม่ได้จริง ๆ ครับ แต่ถ้าเปลี่ยนความคิดใหม่เป็น “ถ้าตั้งใจอธิบาย ลูกค้าต้องยอมซื้อแน่ ๆ” แล้วความมุ่งมั่นที่เรามีจะส่งไปถึงลูกค้าเองครับ

ตีสนิทอีกฝ่ายด้วยคำชม
ผู้เขียนเล่าเรื่องของคุณซูซูกิ ทากาชิ ประธานบริษัท S.T. Corporation บริษัทผลิตของใช้ในครัวเรือนที่มีชื่อเสียงของญี่ปุ่น คนไทยอาจคุ้นกับเจลปรับอากาศยี่ห้อ Shaldan คุณซูซูกิเล่าว่าเขาพยายามสร้างคอนเนคชั่นด้วยการโทรไปหาประธานของบริษัทอื่น ๆ ที่ได้ลงข่าวในหนังสือพิมพ์หรือนิตยสาร
เขาโทรไปไม่ได้จะคุยเรื่องสำคัญอะไร แค่อยากจะโทรไปบอกว่า “ผมชื่นชมคุณมาก” และสิ่งที่เกิดขึ้นหลังจากนั้นคือ ประธานบริษัทส่วนใหญ่รู้สึกปลื้มใจ และบอกคุณซูซูกิว่า “เรามาเจอกันสักครั้งดีไหมครับ”
แค่ได้ลงข่าวในหนังสือพิมพ์หรือนิตยสารก็น่าดีใจแล้ว แถมยิ่งมีคนโทรเข้ามาชื่นชมก็ยิ่งน่าปลื้มใจเข้าไปอีก ทำให้รู้สึกอยากคบหากับคนคนนั้น แม้จะไม่เคยรู้จักกันมาก่อนก็ตาม
คำชมคือพลังที่ใช้ได้ผล ไม่ว่าจะชมผ่านโทรศัพท์ จดหมาย หรืออีเมล บางคนอาจกังวลว่าคิดคำไม่เก่ง คงชมได้แค่คำพื้น ๆ แต่เรื่องนั้นไม่ใช่ปัญหาครับ ขอแค่หาโอกาสชมออกไปให้ได้ก่อน ไว้เมื่อได้รู้จักกันแล้ว ค่อยหาโอกาสคุยเรื่องงานครับ
งานจะราบรื่น เมื่อมีภาพให้ดู
มนุษย์เราทำความเข้าใจโดยการพึงพาการมองเห็นเป็นหลัก ถ้าฟังเรื่องยาก ๆ แล้วไม่เข้าใจ แต่พอมีภาพประกอบมาให้ดู เราจะเข้าใจเรื่องนั้นได้ง่ายขึ้น
ตัวอย่างเช่นการอธิบายให้คนที่ไม่เคยเห็นช้างฟังว่า “ช้างคือสัตว์ตัวใหญ่ มีงวงยาว มีงา มีหูใหญ่” คนที่เกิดมาไม่เคยเห็นช้างคงจินตนาการตามได้ยาก แต่ถ้าเราเอาภาพช้างให้เขาดู เขาจะเข้าใจทันทีว่าช้างมีลักษณะยังไง
เราเอาเรื่องนี้ไปปรับใช้ได้ครับ เช่น ผู้รับเหมาก่อนสร้างแทนที่จะเขียนรายงานความคืบหน้าเป็นตัวอักษรอย่างเดียว การแนบภาพถ่ายจากหน้างานประกอบไปด้วย จะช่วยให้คนที่ดูรายงานนี้เข้าใจความคืบหน้าของการก่อสร้างได้ง่ายขึ้นครับ
มนุษย์เราสามารถจัดการและจดจำข้อมูลที่รับรู้ผ่านทางสายตาได้ดีกว่าข้อมูลที่รับรู้ผ่านการฟัง การมีภาพประกอบ นอกจากจะช่วยให้การสื่อสารง่ายขึ้น ยังช่วยลดเวลาที่ต้องใช้เขียนเอกสารอธิบายรายละเอียดเป็นตัวหนังสือไปได้มากเลยครับ

เขียนอีเมลยังไงให้ได้ใจอีกฝ่าย
ผู้เขียนบอกว่าในยุคนี้เราควรไปเจอหน้าเฉพาะคนที่ควรเจอ เขาไม่ได้หมายความว่าการเจอหน้ากันเป็นเรื่องไม่ดีนะครับ แต่ถ้าเราสามารถทำงานให้เสร็จได้ โดยไม่ต้องเจอหน้ากันจะเป็นการทุ่นแรงของทั้งสองฝ่ายครับ
การสื่อสารกันผ่านอีเมลอย่างมีประสิทธิภาพ ช่วยให้เราสร้างความประทับใจได้ไม่ยาก เพราะเราสามารถขัดเกลาข้อความจนพอใจก่อนส่งให้อีกฝ่ายได้ สำหรับคนทั่วไปอาจคิดว่าอีเมลคุยเรื่องธุรกิจต้องเขียนให้มีความเป็นทางการ แต่ผู้เขียนบอกในทางกลับกันเลยครับว่าให้เราเขียนอีเมลคุยเรื่องธุรกิจด้วยความเป็นกันเองให้มากที่สุด
อีเมลคุยเรื่องธุรกิจของใครหลายคนมีความจืดชืด ไม่น่าอ่าน สิ่งที่เราควรทำคือการเขียนอีเมลด้วยความรู้สึกเป็นกันเอง เพื่อสร้างบรรยากาศการเป็นมิตร แม้จะไม่เคยเจอหน้ากัน แต่รู้สึกคุ้นเคยเหมือนรู้จักกันมานานแล้ว เทคนิคการเขียนอีเมลในหนังสือมีอะไรบ้าง ไปดูกันครับ
ตอบกลับอีเมลเร็ว
ใคร ๆ ก็ชอบคนที่ตอบกลับอีเมลเร็ว ผู้เขียนบอกว่าไม่ว่าใครก็ตามที่ส่งอีเมลมาหาเขา เขาจะพยายามตอบกลับในทันที หรืออย่างช้าสุดคือภายในวันนั้น ผลลัพธ์คืออีกฝ่ายเกิดความประทับใจ และมองเขาในแง่ดีครับ
เว็บขายสินค้าออนไลน์สัญชาติญี่ปุ่นชื่อ Rakuten มีกฎที่เรียกว่า “การโทรหาภายใน 2 นาที” โดยเมื่อมีลูกค้าส่งอีเมลมาสอบถามเรื่องสินค้า เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องต้องโทรไปหาลูกค้าภายใน 2 นาที
แม้ลูกค้าจะคิดว่าลองส่งอีเมลไปถามทิ้งไว้ก่อน แต่ถ้าได้รับบริการอย่างฉับไว ลูกค้าจะเกิดความรู้สึกว่าตัวเองเป็นคนสำคัญ และเกิดความอยากซื้อสินค้ามากยิ่งขึ้นครับ
ถ้ายังไม่รู้จะสร้างความประทับใจให้อีกฝ่ายผ่านอีเมลยังไงดี การตอบกลับอีเมลให้เร็วที่สุด เป็นวิธีที่ง่ายและได้ผลครับ

แค่เรียกชื่อก็ดูเป็นมิตร
การเรียกชื่ออีกฝ่ายคือเทคนิคที่ได้ผลดีทั้งตอนเจอหน้า และตอนติดต่อกันผ่านอีเมล อย่าเขียนแค่ว่า “สวัสดีครับ ผมมีเรื่องอยากรบกวน” แต่ให้ใส่ชื่อของอีกฝ่ายเข้าไปด้วย เช่น “สวัสดีครับคุณป๊อกแป๊ก ผมมีเรื่องอยากรบกวน”
การเรียกชื่ออีกฝ่ายซ้ำ ๆ จะทำให้เขารู้สึกว่าเรารู้จักเขามานานหลายปี และปกติของมนุษย์มักชอบคนที่เรียกชื่อเรา มากกว่าคนที่ไม่เรียกครับ
ผู้เขียนบอกว่าในอีเมลหนึ่งฉบับ ควรเรียกชื่ออีกฝ่ายสัก 3 ครั้ง ครั้งแรกในประโยคทักทาย “สวัสดีครับคุณ…” ครั้งที่สองในเนื้อหาของอีเมล และครั้งที่สามในประโยคปิดท้าย “หวังว่าจะมีโอกาสได้เจอคุณ… โดยตรงสักครั้งนะครับ”
ข้อควรระวังคือ อย่าเรียกชื่ออีกฝ่ายผิดนะครับ
แนบภาพถ่ายใบหน้า
ข้อความสะท้อนนิสัยหรือบุคลิกได้ แต่ถ้าแนบภาพถ่ายที่เห็นใบหน้าตัวเองไปให้อีกฝ่าย ในตอนคุยกันผ่านอีเมลในช่วงแรก ๆ จะช่วยให้อีกฝ่ายรู้ได้ทันทีว่า “อ๋อ… คุณไอติมหน้าตาเป็นแบบนี้นี่เอง” เทคนิคนี้ช่วยสร้างความคุ้นเคยได้ครับ
เทคนิคนี้นำไปใช้กับการออกแบบนามบัตรได้ด้วยครับ นามบัตรที่มีภาพถ่ายใบหน้าช่วยให้อีกฝ่ายจำเราได้ง่ายกว่า และตัดสินใจทิ้งนามบัตรเราได้ยาก หากเทียบกับนามบัตรที่มีแค่ชื่อกับตำแหน่ง
เปลี่ยนคำสั่งเป็นคำขอร้อง
คนส่วนใหญ่มักไม่ชอบทำตามคำสั่งอย่าง “อย่าอู้งาน” “อย่ามาสาย” แต่อยากจะทำตามคำขอร้องประมาณว่า “ช่วยทำงานให้เสร็จภายในเวลาที่กำหนดด้วยนะครับ” “ช่วยมาถึงที่ทำงานล่วงหน้า 5 นาทีก่อนประชุมด้วยนะครับ”
แม้ปลายทางคือการให้อีกฝ่ายทำตามความต้องการของเรา แต่การสั่งห้ามด้วยคำว่า “อย่า” มักไม่ค่อยได้ผล เราควรเปลี่ยนมาใช้ประโยคขอร้องที่ขึ้นต้นด้วยคำว่า “ช่วย” แทนครับ
ตัวอย่างเช่น หัวหน้าส่งอีเมลหรือโทรไปกำชับลูกน้อง แทนที่จะใช้ประโยคว่า “การเจรจาพรุ่งนี้สำคัญมาก อย่าแต่งตัวรุงรังมาล่ะ” ควรเปลี่ยนเป็น “การเจรจาพรุ่งนี้สำคัญมาก ช่วยผูกเนคไทและติดกระดุมเสื้อเชิ้ตเม็ดแรกมาด้วยนะ” แบบนี้จะทำให้ลูกน้องเชื่อฟังและยอมทำตามมากกว่า แถมยังเข้าใจชัดเจนด้วยครับว่าตัวเองต้องทำอะไร

เทคนิคที่ช่วยเรื่องการขาย
ผู้เขียนได้แนะนำเทคนิคที่ช่วยให้เราหาลูกค้าได้เยอะ ๆ และเทคนิคทำให้ลูกค้าซื้อสินค้าที่เราอยากขายโดยที่ไม่รู้ตัว มาดูกันครับว่ามีเทคนิคอะไรบ้าง
เทคนิคโดมิโน ดึงดูดลูกค้าให้มาหาเป็นทอด ๆ
พนักงานขายฝีมือดีจะไม่ออกไปขายสินค้า โดยการคุยกับลูกค้าทีละคน ซึ่งเป็นวิธีที่ประสิทธิภาพต่ำ ถ้าอยากดึงดูดลูกค้าให้เข้ามาหาอย่างต่อเนื่อง สิ่งที่ต้องทำคือเอาชนะใจลูกค้าคนแรกให้ได้ แล้วลูกค้าคนแรกจะบอกต่อลูกค้าคนที่สอง ลูกค้าคนที่สองบอกต่อลูกค้าคนที่สาม เป็นอย่างนี้ไปเรื่อย ๆ เหมือนโดมิโนที่ล้มต่อกันเป็นทอด ๆ ครับ
เราอาจจะเหนื่อยในช่วงแรกที่ต้องมัดใจลูกค้าคนแรกให้ได้ แต่เดี๋ยวลูกค้าใหม่ ๆ จะตามเข้ามาเองครับ พนักงานขายทั่วไปมักเริ่มแสดงท่าทีเย็นชากับลูกค้าที่ตกลงซื้อสินค้าแล้ว เพราะรู้สึกว่าลูกค้าคนนั้นหมดประโยชน์แล้ว
แต่พนักงานขายชั้นยอดจะดูแลทั้งลูกค้าเก่าและลูกค้าใหม่เป็นอย่างดี แม้ลูกค้าเก่าจะยังไม่ซื้อสินค้าอีกในเร็ว ๆ นี้ แต่มีแนวโน้มที่พวกเขาจะบอกต่อคนรู้จักที่กำลังมองหาสินค้าแบบเดียวกัน
สมมุติว่าเราเป็นนายหน้าขายบ้านที่เพิ่งทำสัญญาซื้อขายบ้านกับลูกค้าคนแรกเสร็จ ลูกค้าคนนั้นคงยังไม่อยากได้บ้านหลังที่สองในทันที แต่พวกเขาอาจมีเพื่อนที่กำลังมองหาบ้านอยู่พอดี และอาจแนะนำให้เพื่อนมาหาเรา เพราะประทับใจในการให้บริการของเรา ถ้าทำแบบนี้ได้ คราวนี้ก็จะเกิดโดมิโนล้มต่อกันเป็นทอด ๆ แล้วครับ

อย่าเสนอตัวเลือกเยอะเกินไป
ศาสตราจารย์เบนจามิน ไชบาเฮนน์ ผู้เชี่ยวชาญด้านพฤติกรรมผู้บริโภค บอกเอาไว้ว่า ยิ่งมีตัวเลือกมากขึ้น คนเราจะยิ่งอยากเลือกน้อยลง และเมื่อเลือกไปแล้ว เราก็จะรู้สึกไม่พึงพอใจเท่าที่ควร
ตัวอย่างเช่น เรากำลังจะซื้อคอมพิวเตอร์เครื่องใหม่ แต่ยี่ห้อที่สนใจมีหลายรุ่นมาก จนเรารู้สึกว่าไว้ค่อยตัดสินใจซื้อวันหลังละกัน หรือเมื่อตัดสินใจซื้อรุ่นหนึ่งมาแล้ว เราอาจนึกเสียดายทีหลังว่าน่าจะซื้ออีกรุ่นดีกว่า
ถ้าอยากให้ลูกค้าตัดสินใจซื้อในทันที การเตรียมสินค้าไว้หลาย ๆ แบบจะทำให้ลูกค้ารู้สึกยุ่งยากเสียเวลา ในทางกลับกัน ถ้าเสนอตัวเลือกน้อย ๆ จะช่วยให้ลูกค้าตัดสินใจได้ง่ายขึ้น สินค้าหมวดหนึ่งควรจะมีตัวเลือกแค่ 3 ตัวก็พอครับ
และลูกค้ามักจะเลือกสินค้าที่อยู่ตรงกลาง ถ้าอยากขายสินค้าอะไรให้เอาสินค้านั้นไว้ตรงกลาง แล้วลูกค้าจะซื้อมันกลับไปจริง ๆ ตัวอย่างเช่นร้านไอศกรีมที่มี
ไอศกรีมไซซ์ S ราคา 69 บาท
ไอศกรีมไซซ์ M ราคา 99 บาท
ถ้ามีตัวเลือกแค่นี้ ลูกค้ามีแนวโน้มที่จะซื้อตัวเลือกที่ถูกที่สุด แต่เราซึ่งเป็นเจ้าของร้านย่อมอยากได้เงินจากลูกค้าให้มากที่สุด ซึ่งทำได้โดยใช้วิธีเพิ่มตัวเลือกเข้ามาอีกหนึ่งตัวเลือกครับ
ไอศกรีมไซซ์ S ราคา 69 บาท
ไอศกรีมไซซ์ M ราคา 99 บาท
ไอศกรีมไซซ์ L ราคา 139 บาท
แบบนี้ลูกค้าส่วนใหญ่มักจะซื้อตัวเลือกที่อยู่ตรงกลางครับ ปรากฏการณ์นี้เรียกว่า “ปรากฏการณ์โกดิล็อกส์ (Goldilock Effect)” ที่คนเรามักหลีกเลี่ยงสิ่งที่อยู่สุดขั้ว และพยายามเลือกสิ่งที่อยู่ใกล้ความพอดีให้มากที่สุด เพื่อน ๆ สามารถเอาหลักจิตวิทยาข้อนี้ไปปรับใช้ โดยการวางสินค้าที่อยากขายไว้เป็นตัวเลือกตรงกลางครับ
เรียกลูกค้าด้วยของฟรี
ไม่ว่าใครก็ชอบของฟรีจริงไหมครับ ธุรกิจไหนที่มีคำว่าฟรี มักดึงดูดให้คนไปกระจุกอยู่ตรงนั้น ในบรรดาคนจำนวนมหาศาลที่มาลองของฟรี ต้องมีบางคนที่ยอมจ่ายเงินซื้อสินค้ากลับไปบ้าง
เรื่องแบบนี้เคยเกิดขึ้นกับบริษัท 3M ช่วงที่กำลังจะขายโพสต์อิท ตอนนั้นยังไม่มีใครรู้จักโพสต์อิทครับ 3M จึงใช้กลยุทธ์แจกโพสต์อิทฟรีให้เลขาในบริษัทชั้นนำ 500 อันดับแรกของอเมริกาไปใช้
พอได้ลองใช้เหล่าเลขาก็รู้สึกว่าการทำงานสะดวกขึ้น พอใช้ของที่ได้มาฟรีจนหมด เลขาเหล่านั้นก็ควักเงินซื้อโพสต์อิทมาใช้ และขยายความนิยมไปยังคนกลุ่มต่าง ๆ เรื่อย ๆ ถือว่ากลยุทธ์นี้ประสบความสำเร็จมากเลยครับ
เกมบนสมาร์ทโฟนก็ใช้กลยุทธ์นี้เหมือนกัน โดยการเปิดให้เล่นฟรี 2-3 ด่านแรก ถ้าเล่นแล้วติดใจก็สามารถจ่ายเงินเพื่อปลดล็อกทุกด่านได้ หรือบางเกมเปิดให้เล่นฟรี แต่ถ้าอยากได้ของในเกมต้องเติมเงินซื้อ
อาจมีบางคนที่เป็นสายฟรี เล่นแบบไม่ยอมเติมเงินเลย แต่ก็มีหลายคนที่เล่นแล้วรู้สึก “ผู้พัฒนาอุตส่าห์ทำเกมสนุก ๆ แบบนี้ออกมา เติมเงินสนับสนุนเป็นกำลังใจสักหน่อยดีกว่า”
ในทางจิตวิทยาเรียกปรากฏการณ์นี้ว่า “หลักการตอบแทนซึ่งกันและกัน” โดยเรามักรู้สึกเกรงใจ เมื่อมีคนทำหรือให้อะไรบางอย่างมา จนเราอยากจะตอบแทนอีกฝ่ายกลับไปบ้างนั่นเองครับ

ปราบลูกค้าที่จ้องจะโกงด้วยการจ้องกลับ
ในห้องพักอาจารย์มหาวิทยาลัยที่ผู้เขียนทำงานอยู่ มีน้ำเปล่า ชา กาแฟวางขายแบบไม่มีคนเฝ้า ใครหยิบอะไรไปก็หย่อนเงินตามราคาใส่กล่อง แต่บางทีก็มีอาจารย์หลายคนหยิบของไปโดยไม่จ่ายเงินครับ
เมลิสซา เบตสัน ศาสตราจารย์ด้านพฤติกรรม ทำการทดลองโดยติดโปสเตอร์รูปดวงตาจ้องเขม็งไว้ใกล้กล่องซื่อสัตย์ สลับกับติดโปสเตอร์รูปดอกไม้ ผลปรากฎว่าสัปดาห์ที่ติดโปสเตอร์รูปดวงตาจ้องเขม็ง ในกล่องมีเงินมากกว่าสัปดาห์อื่นถึง 2.76 เท่า
เวลาเห็นรูปดวงตาจ้องเขม็งจะทำให้รู้สึกเหมือนกำลังถูกจ้องมองอยู่จริง ๆ ทำให้เกิดความยับยั้งชั่งใจ และลดการกระทำพฤติกรรมแย่ ๆ ลงได้ครับ
เทคนิคทำเอกสารให้น่าอ่าน
แม้จะตั้งใจทำเอกสาร แต่ถ้าไม่มีใครอ่านก็ไม่เกิดประโยชน์อะไรครับ ถ้าอยากให้คนสนใจอ่านเอกสารของเราก็ต้องนึกถึงความรู้สึกของคนอ่าน มาดูกันครับว่าผู้เขียนแนะนำเทคนิคอะไรบ้าง เพื่อทำให้เอกสารของเราน่าอ่าน
แนบรูปภาพไว้ในเอกสาร
เราควรใช้ประโยชน์จากรูปภาพหรือภาพถ่ายให้มากที่สุด เพราะภาพช่วยให้เข้าใจความหมายมากกว่าตัวอักษร เอกสารที่มีแต่ตัวอักษรอัดแน่นย่อมไม่น่าอ่าน แต่หากใส่ภาพที่กระตุ้นอารมณ์ความรู้สึกลงไป เราจะอยากอ่านเนื้อหาด้วย
ถ้าเพื่อน ๆ ต้องทำเอกสารเพื่อเสนอแผนงาน ลองใส่ภาพที่สื่อสารเรื่องราวลงไปด้วย อีกฝ่ายจะได้รู้สึกว่าเอกสารของเราน่าอ่านครับ
ดึงดูดคนด้วยตัวเลข
เมื่อเห็นคนส่วนใหญ่ทำอะไรเหมือน ๆ กัน เราจะรู้สึกอยากทำสิ่งนั้นบ้าง อยากไปดูหนังที่ทำรายได้สูง อยากแต่งตัวตามแฟชั่น พอเห็นว่ามีเกมที่ยอดดาวน์โหลดกว่า 10 ล้านครั้งก็อยากโหลดมาเล่นบ้าง อยากดูวิดีโอที่มียอดวิวทะลุ 1 ล้านวิวบ้าง

การใช้คำว่า “ทุกคนต่างก็พูดเป็นเสียงเดียวกัน” หรือ “ใคร ๆ ก็ทำ” ใช้ดึงดูดคนมาได้มากมายแล้วครับ เวลาได้ยินคำทำนองนี้ เรามีแนวโน้มจะหลับหูหลับตาทำตามคนอื่น เพราะรู้สึกไม่สบายใจที่ทุกคนทำกันหมดแล้ว เหลือแค่ตัวเองที่ยังไม่ได้ทำ
ผู้เขียนเคยโดยบรรณาธิการโทรมาหาแล้วใช้เทคนิคนี้ว่า
ทางเราอยากแปลงหนังสือของอาจารย์เป็นอีบุ๊ก โดยขอจ่ายค่าลิขสิทธิ์ xx เปอร์เซ็นต์นะครับ นักเขียนทุกคนรับค่าลิขสิทธิ์เท่านี้เหมือนกันหมดครับ
ผู้เขียนบอกว่าพอโดนแบบนี้ก็ทำใจพูดว่า “ไม่ได้ครับ” ออกไปไม่ได้ เลยตอบตกลงไปตามนั้น โดยไม่ต่อรองอะไรเลย
และถ้าอยากได้ผลดีกว่านี้ให้ใช้ตัวเลขที่เป็นรูปธรรมไปเลย เช่น “92 เปอร์เซ็นต์ของลูกค้าชอบสินค้าของเรา” จะได้ผลกว่าใช้คำกว้าง ๆ อย่าง “ใคร ๆ ก็ชอบ” เพราะตัวเลขช่วยให้คล้อยตามได้ง่าย และช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือครับ
เทคนิคใช้น้ำเสียงให้คนฟังคล้อยตาม
เวลาติดต่อกันผ่านการคุยโทรศัพท์ ปลายสายไม่เห็นสีหน้าของเรา แต่เรายังสามารถส่งความรู้สึกไปถึงอีกฝ่ายได้ครับ โดยใช้เทคนิคเหล่านี้
คุยโทรศัพท์ด้วยรอยยิ้ม
ในหนังสือ Telephone Techniques That Sell เขียนโดยชาร์ลส์ บิวรี บอกไว้ว่า พนักงานที่ประสบความสำเร็จจะไม่ลืมยิ้มแย้มขณะคุยโทรศัพท์ ถ้าเรายิ้มไปด้วยขณะคุยโทรศัพท์ ปลายสายจะรับรู้ได้ถึงความสดใสในน้ำเสียงของเรา และพลอยร่าเริงไปกับเราด้วย
ในทางกลับกัน ถ้าเราทำหน้าบึ้งตึง ทำหน้าซังกะตาย จะทำให้น้ำเสียงของเราหม่นหมอง ความรู้สึกแย่ ๆ จะส่งไปถึงปลายสาย แม้ไม่เห็นสีหน้ากัน แต่ปลายสายรับรู้ได้ผ่านน้ำเสียง ดังนั้นเราควรคุยโทรศัพท์ด้วยรอยยิ้มครับ

ระดับเสียงส่งผลต่อภาพลักษณ์
การพูดเสียงดังฟังชัดจะทำให้อีกฝ่ายสัมผัสได้ถึงความมุ่งมั่นตั้งใจของเรา คนที่พูดเสียงดังฟังชัดจะมีภาพลักษณ์กระตือรือร้นและกระฉับกระเฉง ถึงเราจะไม่รู้เกี่ยวกับสินค้าที่ขายครบถ้วนร้อยเปอร์เซ็นต์ แต่ถ้าพูดเสียงดังฟังชัดจะช่วยให้ขายสินค้าได้
ในทางกลับกัน คนที่รู้ทุกอย่างเกี่ยวกับสินค้าที่ตัวเองขาย แต่พูดเสียงเบา พูดงึมงำเหมือนยุง ลูกค้าไม่มีทางสัมผัสได้ถึงความกระตือรือร้น และไม่อยากซื้อสินค้ากับคนนี้ครับ
คนพูดเร็วจะดูน่าเชื่อถือ
จีน-ชาร์ลส์ ชีบัต นักจิตวิทยาจากแคนาดาได้ขอให้นักศึกษา 400 คนฟังพนักงานธนาคารแห่งหนึ่งพูดชักชวนทางโทรศัพท์ให้มาทำบัตรกับธนาคาร โดยนักศึกษาบางคนจะได้ฟังพนักงานที่พูดเร็ว บางคนได้ฟังพนักงานที่พูดช้า
ผลปรากฎว่านักศึกษาที่ได้ฟังพนักงานที่พูดเร็ว บอกว่ารู้สึกได้ถึงความน่าเชื่อถือ เหมือนกรณีที่ผู้เชี่ยวชาญถูกเชิญไปออกรายการทีวี ถ้าผู้เชี่ยวชาญคนนั้นพูดเร็วจะทำให้คนฟังรู้สึกว่าเขาเชี่ยวชาญเรื่องนั้นจริง ๆ การพูดเร็วทำให้ดูเป็นคนที่สมองฉับไวและมีความรู้มาก
คนที่พูดช้าสามารถฝึกอ่านออกเสียงเพื่อให้พูดเร็วขึ้นได้ โดยการหยิบหนังสือขึ้นมาสักเล่ม แล้วอ่านออกเสียงดัง ๆ และอ่านเร็วที่สุดเท่าที่จะทำได้ การฝึกแบบนี้ช่วยให้เราพูดเสียงดังฟังชัดและพูดได้เร็วยิ่งขึ้นครับ

ใช้โทนเสียงต่ำ
มีการทดลองให้ผู้หญิง 34 คนฟังน้ำเสียงโทนต่าง ๆ ของผู้ชาย แล้วให้คะแนนความมีเสน่ห์ ผลคือยิ่งผู้ชายมีโทนเสียงต่ำ ผู้หญิงยิ่งให้คะแนนความมีเสน่ห์สูงครับ เมื่อพูดด้วยโทนเสียงต่ำจะทำให้เรามีบุคลิกสุขุม น่าเกรงขาม ซึ่งภาพลักษณ์แบบนี้ช่วยสร้างความได้เปรียบในการทำธุรกิจครับ
ในขณะที่คนโทนเสียงสูงจะทำให้คนฟังแสบแก้วหู ถูกมองว่าเป็นเด็กและเป็นคนที่มีอารมณ์อ่อนไหวง่าย คนโทนเสียงสูงต้องระวังเรื่องการพูดเร็วครับ เพราะเสียงที่ออกมาจะฟังเหมือนเสียงลูกสุนัขเห่าครับ
ดังนั้นคนโทนเสียงสูงอย่าเพิ่งฝึกพูดเร็ว เพราะสิ่งที่สำคัญกว่าการพูดเร็วคือน้ำเสียงครับ ต้องฝึกพูดโทนเสียงต่ำให้ได้ก่อน
การไปเจอหน้ากันมีข้อดีมากมาย แต่ปัจจุบันโลกเปลี่ยนแปลงไปเร็วมาก เราสามารถทำงานให้เสร็จได้ โดยไม่ต้องเจอหน้ากัน และแนวโน้มจะไปในทางนี้มากขึ้นในอนาคตครับ
เพื่อน ๆ ที่ต้องติดต่อลูกค้าหรือเพื่อนร่วมงานผ่านอีเมล ผ่านแชท หรือผ่านการคุยโทรศัพท์ ลองเอาเทคนิคที่ผมเล่าไปใช้ดูนะครับ ในหนังสือยังมีอีกหลายเทคนิคที่ผมไม่ได้เอามาเล่า เพื่อน ๆ หามาอ่านเพิ่มเติมได้กับหนังสือ จิตวิทยาบงการคนจากฉากหลัง เขียนโดยไนโต โยะชิฮิโตะ ตีพิมพ์โดยสำนักพิมพ์วีเลิร์น ราคา 220 บาทครับ

จิตวิทยาบงการคนจากฉากหลัง
สามารถสั่งซื้อได้ที่ Shopee: https://s.shopee.co.th/1LhQ834Xcy
หรือซื้อแบบ ebook: https://www.aitim.co/s/vjha
ซื้อผ่านลิงค์เป็นการสนับสนุนช่องครับ